ตั้งศพวันเดียวเผา แขกกินข้าวบ้านตัวเอง

COVID-19 กระทบกับทุกส่วนโดยแท้ กระทั่งงานฌาปนกิจศพแบบพุทธศาสนิกชนก็ต้องจัดพิธีอย่างรวบรัด ดังเช่นตำบลหัวเสือ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง จากที่เคยตั้งศพไว้หลายวัน และเลือกฤกษ์ยามที่เหมาะสมก่อนเผา ก็ลดเหลือเพียงวันเดียวจบ ส่วนพิธีรีตองที่ต้องเตรียมเพื่อต้อนรับแขกเหรื่อร่วมไว้อาลัย ก็เหลือขั้นตอนอย่างเรียบง่ายเท่านั้น

นางมาณี จันทร์จอม รองปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเสือ เล่าให้ฟังว่า ในช่วงที่ผ่านมานับเป็นครั้งแรกที่งานศพเปลี่ยนไปจากวัฒนธรรมเดิม จากที่ต้องให้กลุ่มแม่บ้านทำกับข้าวเลี้ยงในงานก็เปลี่ยนเป็นให้สั่งข้าวกล่อง โดยมีคนประกอบอาหารคนเดียว แจกข้าวกล่อง แล้วนั่งรับประทานคนละที่ ไม่มารวมกลุ่มร่วมโต๊ะเหมือนเมื่อก่อน อีกทั้งจากเดิมบ้านเจ้าภาพต้องเลี้ยงอาหาร 3 มื้อ ก็กลายเป็นว่าแขกแต่ละคนรับประทานอาหารมาจากบ้านตัวเองแล้วค่อยไปงานศพ เวลานั่งฟังพระสวดก็นั่งห่างกัน กระทั่งการตั้งศพบำเพ็ญกุศลก็เหลือเพียงคืนเดียวแล้วเผาเลย

“ปกติคนชนบทจะมีความเชื่อว่าวันไม่ดีเผาไม่ได้ ต้องเก็บไว้สักหลายวัน แต่ตอนนี้ตั้งศพไว้คืนเดียว ไม่มากินข้าวกันที่งาน ต่างคนต่างกินแล้วมาฟังสวด กิจกรรมที่ต้องอยู่รวมกัน เช่น ช่วยกันทำกับข้าวก็ไม่มีแล้ว”

ถึงแม้การปรับเปลี่ยนนี้จะกระทบกับประเพณีปฏิบัติดั้งเดิมของชาวบ้าน แต่ไม่มีใครคัดค้าน เพราะแนวปฏิบัติที่เกิดขึ้นมาจากหารือร่วมกันทั้งคนในหมู่บ้านและผู้นำชุมชน นี่จึงเป็นฉันทามติที่ตั้งอยู่บนความเข้าใจและความตระหนักเป็นอย่างดี ซึ่งนอกจากช่วยป้องกันโรคระบาด COVID-19 แล้ว ยังช่วยให้เจ้าภาพและคนในชุมชนไม่ทุกข์โศรกหนักไปกว่าเดิม

“สิ่งที่เรียนรู้อีกอย่างจากวิกฤต COVID-19 ครั้งนี้ เขาบอกว่าเจ้าภาพประหยัดไปเยอะเลย กลุ่มแม่บ้านก็บอกว่าสบายขึ้น ไม่เห็นต้องไปเตรียมอาหารให้วุ่นวาย และมองว่าอาจปรับเป็นแนวทางจัดงานศพในอนาคต เน้นการประหยัด ลดการฟุ่มเฟือย”

#อยู่บ้านหยุดเชื้อช่วยชาติ
#เครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่
#ชุมชนเข้มแข็ง
#สสส